Zal een pessarium de zwangerschapsduur verlengen bij vrouwen die ontslagen zijn na een opname wegens dreigende vroeggeboorte?

Onderzoek naar de effectiviteit van een pessarium bij het voorkomen van vroeggeboorte na een opname vanwege dreigende’ vroeggeboorte


Het onderzoek:
Omdat er nog geen goede behandeling beschikbaar is voor vrouwen die niet zijn bevallen na een dreigende vroeggeboorte hebben we een onderzoek gedaan naar het pessarium. In dit onderzoek hebben we behandeling met het pessarium vergeleken met geen behandeling. Hieraan hebben in totaal 166 vrouwen meegedaan.
 
Uitkomst:
Dit huidige onderzoek heeft uitgewezen dat ook het pessarium het risico op vroeggeboorte niet verkleind bij vrouwen die niet zijn bevallen na een dreigende vroeggeboorte.

“Wat is dreigende vroeggeboorte?”

We spreken van dreigende vroeggeboorte wanneer de zwangere vrouw symptomen krijgt van een aankomende bevalling nog ver voor de uitgerekende datum. Deze symptomen kunnen zijn; regelmatige contracties [aanspanningen, weeën] van de baarmoeder, buik of rugpijn of wat vaginaal bloedverlies bijvoorbeeld.

“Hoe vaak komt  dreigende vroeggeboorte voor?”

Ongeveer 5% van de vrouwen met een eenling zwangerschap bevalt voor de 37 weken. Bij tweelingen is dit percentage hoger en loopt dit op tot wel 50%.
Er zijn echter meer zwangeren die zich presenteren met een dreigende vroeggeboorte dan dat er daadwerkelijk te vroeg, voor 37 weken, bevallen. Deze complicatie treedt in 9% van de zwangerschappen op, de helft van deze vrouwen bevalt uiteindelijk toch a term de andere helft bevalt voor de 37 weken.

“Wat is het risico van vroeggeboorte?”
Wanneer een kindje te vroeg geboren word neemt dit risico’s met zich mee. Te vroeg geboren kinderen zijn verantwoordelijk voor een groot gedeelte van sterfte onder baby’s en voor andere aandoeningen, op de korte maar ook op de lange termijn. We weten dat hoe vroeger het kindje geboren wordt, hoe groter dit risico op complicaties is.

“Wat weten en doen we nu?”
Door middel van diagnostisch onderzoek kunnen we een inschatting maken van het risico dat een zwangere vrouw met dreigende vroeggeboorte daadwerkelijk gaat bevallen. Hiervoor meten we de lengte van de baarmoederhals en bepalen we een stofje, genaamd fibronectine, dat heel specifiek is omdat het in het vlies zit dat om de baby heen zit. Op basis van de uitslag kunnen we onderscheid maken tussen vrouwen waarvan we weten dat de kans heel klein is dat ze gaan bevallen binnen 48 uur en waarvan we vermoeden dat de kans groot is dat ze gaan bevallen. Op dit moment weten we dat de negatieve testuitslag betrouwbaar is, echter een positieve uitslag kan ook vals positief zijn.
Om bij een hoog risico dat de bevalling toch doorzet de baby de kleinste kans te geven op complicaties dienen we  bij de groep vrouwen met een positieve uitslag 2 opeenvolgende dagen corticosteroïden toe, dit activeert de longrijping. Ook krijgt de moeder weeënremming om deze medicijnen optimaal te laten inwerken. Dit gebeurt maximaal 48 uur omdat we weten dat het langer geven van deze medicatie geen zin heeft.
In de groep met een positieve testuitslag zal na 48 uur een gedeelte wel bevallen zijn, maar ook een gedeelte niet. Van de groep vrouwen met een positieve uitslag die niet bevallen is, weten we dat het risico op een geboorte voor 37 weken verhoogde blijft. Daarom willen we met dit onderzoek kijken of we deze groep vrouwen kunnen helpen door middel van het pessarium.

“Wat is een pessarium?”
Een pessarium is een rubberen ring die om de baarmoederhals geschoven wordt. De gedachten achter het werkingsmechanisme zijn dat het de druk verdeeld en steun geeft aan de baarmoederhals waardoor het ontsluitingsproces wordt geremd. Tevens zou een speciale slijmprop die in de baarmoederhals aanwezig is door de afsluitende werking van het pessarium blijven zitten. Deze slijmprop is van belang voor het in stand houden van de zwangerschap en functioneert als barrière voor infecties welke een bevalling kunnen uitlokken.

“Wat zijn de behandelmogelijkheden na een “dreigende vroeggeboorte”?
Tot nu toe hebben we nog geen aanvullende behandeling nadat een zwangere vrouw ontslagen is uit het ziekenhuis vanwege een opname dreigende vroeggeboorte.

Onderzoeken met een pessarium

Onderzoek bij eenling én tweeling zwangerschappen hebben laten zien dat een pessarium effectief is bij de preventie van vroeggeboorte. Hierbij werd het pessarium echter al vroeg in de zwangerschap geplaatst, meestal tussen de 16 en 20 weken. Dit onderzoek zal uitwijzen of het ook effectief is in de groep van vrouwen die een dreigende vroeggeboorte hebben doorgemaakt.

Alternatieve benoemingen

Vroeggeboorte wordt ook wel een partus prematurus genoemd, oftewel een premature bevalling. Dit is een bevalling voor een zwangerschapsduur van 37 weken.


Contactinformatie over dit onderwerp
F.J.R. Hermans, arts-onderzoeker, AMC Amsterdam, apostel6@studies-obsgyn.nl